Tìm hiểu về hermit crab (source: wikipedia & animalplanet)

Blueberry_by_Knibitz

Hermit crab (cua ẩn sĩ) là một loài giáp xác sống trên cạn hoặc dưới biển. Không như loài cua (crab), hermit crab có phần ruột mềm, dễ bị tổn thương và để bảo vệ bản thân khỏi những kẻ săn mồi, nó chui vào những vỏ ốc trống thường tìm thấy trên các bãi biển. Nhờ phần bụng mềm có cấu tạo xoắn ốc nên hermit crab có thể dễ dàng chui vào bên trong các vỏ ốc. Thói quen sống nhờ vào vỏ ốc là nguồn gốc của cái tên “hermit crab” hay “cua ẩn sĩ” vì nó giống như một ẩn sĩ sống một mình trong cõi riêng – vỏ ốc. Dù vậy, trái với tên gọi của mình, hermit crab trong tự nhiên lại sống theo bầy đàn từ vài chục đến vài trăm con. Phần lớn hermit crab sống thân thiện với các con hermit crab khác. Đôi lúc chúng cũng cắn nhau để giành vỏ ốc, nhưng rất hiếm gặp trường hợp một con hermit crab lại tỏ ra hung hãn với đồng loại của mình.

Harry_the_Hermit_Crab_by_Nate80_Crop

Hermit crab có 4 cặp chân, tuy nhiên chỉ 2 cặp chân là có thể nhìn thấy được bên ngoài và có chức năng giúp hermit crab di chuyển. 2 cặp chân còn lại có cấu tạo nhỏ hơn rất nhiều so với 2 cặp chân ngoài và được hermit crab giấu bên trong vỏ ốc với nhiệm vụ giữ cho vỏ ốc bám chặt vào thân hermit crab. Hai chiếc càng ngoài việc hỗ trợ di chuyển ra nó còn để bảo vệ và xé thức ăn cho hermit crab. Chiếc càng trái to hơn đảm nhiệm chức năng tấn công/bảo vệ còn chiếc càng còn lại nhỏ hơn dùng để xé thức ăn và uống nước. Khi rút vào trong vỏ ốc, chiếc càng lớn sẽ chắn phần miệng vỏ ốc để bảo vệ hermit crab khỏi kẻ săn mồi.

Hermit_crab_1_by_arlejerlutos

Khi hermit crab lớn lên, nó phải tìm một vỏ ốc khác thay thế vỏ cũ đã chật chội. Khi bầy hermit crab tìm thấy một vỏ ốc trống phù hợp, cả bầy sẽ quây xung quanh cái vỏ này và xếp hàng theo thứ tự từ nhỏ đến lớn. Khi con hermit crab lớn nhất chui vào vỏ ốc mới, con lớn thứ hai trong bầy sẽ chui vào vỏ ốc trống con lớn nhất vừa để lại và cứ tiếp tục như thế cho đến con cuối cùng. Cũng có một số trường hợp hermit crab tấn công con khác để giành lấy vỏ ốc mà nó muốn.

monkey_conga_line_by_godzillahermitcrab-d3fn4lt

Những con hermit crab sống trong những cái vỏ quá nhỏ không thể lớn nhanh bằng những con khác với vỏ ốc phù hợp. Tuy nhiên, trong giai đoạn lột xác, hermit crab có thể tạm thời chui vào vỏ ốc nhỏ hơn để hạn chế cát lọt vào trong vỏ khi nó chui xuống cát. Cũng có trường hợp ngược lại, hermit crab chọn những vỏ ốc to hơn để lột xác khi mà nó không thể chui xuống cát.

vinny_s_new_pants_by_knibitz-d5vbzk9_2

Advertisements

Căn bản về việc nuôi hermit crab

cc26374af914eb97ebfd92fac17428dc-d5vbus0

Nếu bạn đang có ít nhất một con hermit crab và quan tâm về việc nuôi chúng, CrabitatVN sẽ giúp bạn biết cách chăm sóc và tạo môi trường sống cho chúng tốt nhất có thể với những gì bạn có.

Điều đầu tiên bạn cần nhớ là để hermit crab sống được bên ngoài môi trường tự nhiên thì phải đảm bảo:

  • Nhiệt độ từ 23.5°C đến 30°C. Việt Nam là nước nhiệt đới, có nhiệt độ trung bình từ 22 đến 30°C nên trừ những khu vực có khí hậu quá lạnh thì việc chú ý nhiệt độ cũng không cần quan tâm lắm.
  • Độ ẩm không khí ít nhất là 70% RH (Relative Humidity – Độ ẩm tương đối). Đây là điều quan trọng trong việc nuôi hermit crab. Chúng ta thường nuôi hermit crab trong hồ kiếng và việc bỏ thêm cát hay để hồ ở những chỗ quá nóng sẽ khiến độ ẩm bên trong thấp và gây nguy hại đến hermit crab. Để giải quyết vấn đề này, có thể sử dụng bình xịt hơi sương lên bề mặt kiếng, lên nền hồ và để một khay nước bên trong nhằm tăng độ ẩm.
  • Chất nền (thường là cát hoặc xơ dừa lót bên trong hồ kiếng) phải đủ cao để hermit crab có thể đào hang.
  • Thức ăn, nước uống, vỏ ốc trống, những món đồ trang trí khác v.v… để kích thích hermit crab vận động và bổ trợ cho quá trình phát triển của chúng.

Bạn bè!

bestfriend_hermit_crabs_by_renzumaki-d5sbf54

Như đã đề cập trong phần giới thiệu chung, hermit crab là loài sống theo bầy đàn. Vì thế nên nuôi chúng ít nhất hai con trở lên (tuy nhiên, bạn cũng có thể nuôi một con để làm quen trước khi quyết định nuôi thêm).

Trong tự nhiên, hermit crab di chuyển theo bầy đàn vì một lý do đơn giản: càng nhiều hermit crab thì càng có nhiều vỏ ốc. Khi một con trong đàn kiếm được vỏ ốc phù hợp với nó và rời bỏ vỏ cũ, vỏ ốc cũ này sẽ là “ngôi nhà mới” đối với một con hermit crab khác trong đàn. Như vậy cơ hội tìm được một chiếc vỏ phù hợp sẽ cao hơn đối với những con hermit crab di chuyển theo đàn.

Hồ kiếng

Đây là nơi mà hermit crab của bạn dành phần lớn thời gian trong đó, vì thế hãy chọn một cái hồ sạch sẽ và rộng rãi một chút. Nhẩm tính xem bạn muốn nuôi bao nhiêu con hermit crab, cách bày trí trong hồ sẽ như thế nào trước khi mua một cái hồ kiếng. Cái hồ của bạn phải đảm bảo đủ không gian để chứa những món sau: khay/dĩa đựng thức ăn, nước uống, vỏ ốc trống và vài món đồ trang trí như cành cây, hang ốc, v.v…

Điều quan trọng tiếp theo là chọn chất liệu để lót nền hồ. Nên chọn những loại dễ rửa sạch và thuận lợi cho việc đào hang của hermit crab. Ở đây chúng tôi khuyên bạn nên sử dụng một trong hai loại sau: cát và xơ dừa

  • Cát: Có nhiều loại cát và thường gặp nhất là cát xây dựng hoặc cát biển thường bán ở các cửa hàng cá cảnh, thủy sinh. Lời khuyên cho bạn là hãy sử dụng cát biển vì nó khô, sạch và dễ rửa hơn so với cát xây dựng vốn khá ẩm ướt (tùy chỗ bán).
  • Xơ dừa: Ở một số tiệm cá cảnh hoặc thủy sinh có bán xơ dừa nhuyễn đã qua xử lý. Xơ dừa loại này khá giống đất, khô và mềm. Một lợi thế của xơ dừa so với cát là nó chịu lực tốt và không dễ bị sụp khi hermit crab đào hang. Xơ dừa cũng giữ ẩm tốt hơn cát. Có một hạn chế là sau một thời gian sử dụng, xơ dừa sẽ thu hút loài muỗi nấm (fungus gnats) làm xáo trộn môi trường sống của hermit crab. Khi đó, nếu không biết vệ sinh đúng cách thì có thể phải bỏ toàn bộ lớp xơ dừa cũ và thay cái mới.
  • Kết hợp cát và xơ dừa: đây là xu hướng đang được ưa chuộng vì kết hợp ưu điểm của cả hai loại. Trước tiên lót xơ dừa vào nền hồ kiếng trước rồi sau đó rải cát lên và xới cho tơi. Có một khuyết điểm nho nhỏ khi sử dụng cách này là mọi thứ hơi lộn xộn và không được đẹp mắt cho lắm.

Thức ăn – nước uống

Hermit crab là loài ăn tạp, nghĩa là nó có thể ăn mọi thứ: trái cây, rau củ, vỏ cây, cá và thậm chỉ cả thịt tươi. Ở Việt Nam, món khoái khẩu của hermit crab thường là dừa, chuối, củ sắn, vá sống hoặc các loại rau xanh. Lâu lâu cũng có thể thay đổi khẩu phần bằng thức ăn tổng hợp hoặc cám gạo.

Phần lớn hermit crab uống nước tinh khiết, vì vậy hãy chuẩn bị một khay nước trong hồ để hermit crab có thể uống bất cứ lúc nào. Lưu ý nước máy chúng ta dùng hàng ngày có lượng clorin khá cao, vì thế cần phải lọc clorin trước khi cho nước vào khay để đảm bảo sức khỏe của hermit crab được tốt hơn. Khay nước cũng là nơi hermit crab của bạn ngâm mình cho sạch đất cát, do đó nên chọn những khay có độ sâu vừa phải để hermit crab không bị ngộp nước mà vẫn có thể trèo ra được. Ngoài ra bạn cũng phải để một khay nước pha với muối biển để hermit crab bổ sung những khoáng chất cần thiết.

Setup Crabitat

Đảm bảo các điều kiện sống cần thiết là điều quan trọng để nuôi hermit crab được tốt. CrabitatVN sẽ giúp bạn setup một hồ nuôi (crabitat) phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình.  

KÍCH THƯỚC

Hồ nuôi cần phải đủ rộng để có thể để được 2 khay nước + 1 dĩa đựng thức ăn và còn đủ không gian để hermit crab di chuyển thoải mái. Hồ cũng cần đủ cao để ốc không thể bò ra ngoài được.

Hồ nên cao tối thiểu là 25cm, tối đa là 40cm. Hồ có chiều cao tối thiểu 25cm sẽ không chiếm nhiều không gian và nhìn gọn gàng. Tuy nhiên, chiều cao như vậy thì khá thấp để có thể trang trí nhiều thứ. Với chiều cao từ 30 – 40cm, kích thước hồ sẽ lớn hơn rất nhiều và chúng ta có thêm lựa chọn trang trí bên trong như san hô, đá tảng cũng như gốc cây. Nhưng bù lại, hồ sẽ tốn khá nhiều không gian, nặng hơn và cũng tốn tiền hơn.

Một số gợi ý về kích thước hồ như sau: (Dài*Rộng*Cao)

Nhóm hồ NHỎ có chiều Dài và Rộng trong khoảng từ 30 – 40cm:

  • 30*30*25 (cm)
  • 30*30*30 (cm)
  • 40*30*25 (cm)
  • 40*30*35 (cm)
  • 40*40*30 (cm)

Nhóm hồ VỪA có chiều Dài và Rộng trong khoảng từ 40 – 60cm:

  • 60*40*25 (cm)
  • 60*40*30 (cm)

Nhóm hồ LỚN có chiều Dài từ 100cm trở lên. Với loại hồ này, chiều Cao cố định ở mức 40cm hoặc hơn một chút tùy mỗi người. Chiều Rộng tối thiểu là 40cm.

  • 100*40*40 (cm)
  • 150*40*40 (cm)

CHẤT NỀN

Nên chọn những loại dễ rửa sạch và thuận lợi cho việc đào hang của hermit crab. CrabitatVN gợi ý bạn nên dùng [1] cát hoặc [2] xơ dừa nhuyễn hoặc [3] kết hợp cả cát và xơ dừa nhuyễn.

  • Cát: Có nhiều loại cát và thường gặp nhất là cát xây dựng hoặc cát biển thường bán ở các cửa hàng cá cảnh, thủy sinh. Lời khuyên cho bạn là hãy sử dụng cát biển vì nó khô, sạch và dễ rửa hơn so với cát xây dựng vốn khá ẩm ướt (tùy chỗ bán).
  • Xơ dừa: Ở một số tiệm cá cảnh hoặc thủy sinh có bán xơ dừa nhuyễn đã qua xử lý. Xơ dừa loại này khá giống đất, khô và mềm. Một lợi thế của xơ dừa so với cát là nó chịu lực tốt và không dễ bị sụp khi hermit crab đào hang. Xơ dừa cũng giữ ẩm tốt hơn cát. Có một hạn chế là sau một thời gian sử dụng, xơ dừa sẽ thu hút loài muỗi nấm (fungus gnats) làm xáo trộn môi trường sống của hermit crab. Khi đó, nếu không biết vệ sinh đúng cách thì có thể phải bỏ toàn bộ lớp xơ dừa cũ và thay cái mới.
  • Kết hợp cát và xơ dừa: đây là xu hướng đang được ưa chuộng vì kết hợp ưu điểm của cả hai loại. Trước tiên lót xơ dừa vào nền hồ kiếng trước rồi sau đó rải cát lên và xới cho tơi. Có một khuyết điểm nho nhỏ khi sử dụng cách này là mọi thứ hơi lộn xộn và không được đẹp mắt cho lắm.

KHAY ĐỰNG NƯỚC VÀ THỨC ĂN

Cần phải có hai khay nước bên trong hồ: một khay đựng nước lọc và khay còn lại đựng nước lọc pha muối biển. Khay nước cũng là nơi hermit crab của bạn ngâm mình cho sạch đất cát, do đó nên chọn những khay có độ sâu vừa phải để hermit crab không bị ngộp nước mà vẫn có thể trèo ra được.

Khay đựng thức ăn chỉ cần vừa đủ sâu để thức ăn không bị rơi vãi ra nền hồ và hermit crab có thể leo ra dễ dàng.

TRANG TRÍ BÊN TRONG

Hermit crab thích leo trèo và lẩn trốn nên chúng ta có nhiều cách sáng tạo để tạo một không gian sống sinh động cho chúng. CrabitatVN xin giới thiệu một số cách cơ bản sau:

  • Cây gỗ, gốc cây + cát hoặc xơ dừa

Image

  • San hô + cát

Image

Tùy vào thẩm mỹ cũng như sở thích của mỗi người, việc sáng tạo không gian bên trong hồ nuôi không có giới hạn. Các bạn có thể tham khảo một số thiết kế mà crabitatVN góp nhặt được từ nhiều nguồn trên internet:

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Lột xác

Hẳn mọi người khi bắt đầu nuôi hermit crab sẽ có một câu hỏi: hermit crab lớn lên bằng cách nào?

Như các loài giáp xác khác, hermit crab có phần cơ thể được bao bọc bởi một bộ xương ngoài cứng cáp. Theo thời gian, phần cơ thể bên trong lớp giáp sẽ lớn dần lên và vì thế hermit crab phải lột bỏ lớp xác bên ngoài để tiếp tục phát triển. Quá trình này gọi là lột xác.

Cpurpureus_PostMolting_200308_1

Khoảng cách giữa các lần lột xác có thể thay đổi tùy theo từng giai đoạn phát triển và kích cỡ của hermit crab:

  • Loại nhỏ (small): 2-3 tháng/lần
  • Loại vừa (medium): 3-4 tháng/lần
  • Loại lớn (large): 4-8 tháng/lần
  • Cực lớn (jumbo): 8-15 tháng/lần

Hermit crab có thể trì hoãn việc lột xác nếu hồ nuôi không đảm bảo đủ điều kiện cần thiết và nếu việc trì hoãn này kéo dài quá lâu, hermit crab sẽ chết.

godzilla__s_day_out_6_by_godzillahermitcrab-d2y464h

Trước khi bước vào quá trình lột xác, hermit crab sẽ có những biểu hiện khác thường như:

1. Đào hang thường xuyên hơn (chú ý: đây có thể là dấu hiệu cho thấy độ ẩm và nhiệt độ bên trong hồ không phù hợp với hermit crab, hãy kiểm tra lại thật kỹ)

2. Ăn và uống nước nhiều hơn bình thường, cho đến những ngày gần lột xác thì không còn ăn nữa.

3. Kém năng động hơn, thường nằm yên một chỗ. Một số trường hợp ngược lại sẽ đào hang hoặc đổi vỏ liên tục không ngừng.

4. Ngâm mình trong nước muối lâu hơn mọi khi.

5. Màu sắc cơ thể chuyển sang màu xám hoặc tái nhợt. Đầu chân hoặc càng có màu hơi trắng.

6. Chân và càng trở nên yếu ớt.

7. Cặp mặt chĩa theo hai hướng ngược nhau thành hình chữ V thay vì song song như lúc bình thường.

8. Tách biệt với những con hermit crab khác trong bầy hoặc xua đuổi những con hermit crab khác khi chúng lại gần.

9. Ở những vị trí hermit crab bị mất chân hoặc càng sẽ xuất hiện ra một loại chất có màu trong suốt. Chất này sẽ được tiết ra nhiều hơn trong quá trình lột xác và tái tạo thành những phần cơ thể hermit crab bị mất trước đó.

darlagel2

819642Photo_011M

37568Photo_012M

207762Photo_134_1M

Chú ý là không bắt buộc hermit crab phải có tất cả những biểu hiện trên.

Khi chắc chắn hoặc cho rằng nhiều khả năng hermit crab đang chuẩn bị lột xác thì hãy chuyển nó vào một hồ nuôi khác, nhỏ hơn và đảm bảo các điều kiện sống tương tự như hồ chính: chất nền (cát, xơ dừa), nước lọc, nước biển, thức ăn, độ ẩm, nhiệt độ, v.v…

Hermit crab có thể lột xác bên dưới lớp cát/xơ dừa hoặc lột xác ngay trên mặt đất. Bước đầu tiên của quá trình, hermit crab sẽ trút bỏ lớp giáp cũ và sau đó hình thành lớp giáp mới cũng như tái tạo các phần cơ thể bị mất trước đó. Việc lột xác làm hermit crab rất yếu nên nó sẽ ăn chính lớp vỏ cũ mà nó vừa lột để bổ sung calcium và năng lượng. Sau khi mọi việc hoàn tất, hermit crab sẽ bò lên mặt đất với lớp giáp ngoài mới toanh và đầy đủ các bộ phận.

Một điều cực kỳ quan trọng là quá trình lột xác của hermit crab phải diễn ra tự nhiên, con người không được can thiệp vào quá trình quan trọng này và hãy kiên nhẫn chờ đến khi mọi việc kết thúc.

CrabitatVN xin chia sẻ một số hình ảnh lột xác trên mặt đất thành công từ các thành viên của Hiệp hội hermit crab (Hermit Crab Association):

1. http://www.hermitcrabassociation.com/phpBB/viewtopic.php?f=31&t=10847

MadManMolt1

MadManMolt2

MadManMolt7

MadManMolt10

MadManMolt11

MadManMolt12

MadManMoltafter1

2. http://www.hermitcrabassociation.com/phpBB/viewtopic.php?f=31&t=82577

DSCN0837-1

DSCN0840-1

DSCN0842-1

DSCN0843-1

DSCN0846-1

DSCN0850-1

Còn đây là hình ảnh lớp vỏ cũ sau khi lột xác thành công:

Speedyexo1

Speedyexo2

Speedyexo3